فهیمه رحیمی مشهور به دانیل استیل ایران امروز صبح -بیست و هشتم خردادماه- درگذشت.
من این اصطلاح مشهور ها را دوست ندارم. خود خانم رحیمی هم گویا بارها ابراز کرده بود که مرا فهیمه رحیمی بشناسید و نه دانیل استیل ایران.
توضیحات بیشتر را در خبرگزاری مهر ببینید.
در خرابات مغان نور خدا می بینم
وین عجب بین که چه نوری ز کجا می بینم!
رمان
داریوش مهرجویی
نشر قطره
چاپ دوم
1391
2200 نسخه
7500 تومان
303 صفحه
مطلعین می دانند که مهرجویی علاوه بر "هامون" پردازی و "دایره مینا" سازی و " درخت گلابی" خوانی، شعبده های دیگری دارد همچون ترجمه و تالیف! پیشترک ترجمه ی " جهان هولوگرافیک" ش طعم شیرین پر فروشی را با نشر هرمس تجربه کرده بود و هر از چند گاهی هم کتابهای دیگری چون" درس و آوازه خوان طاس". که درسش را اجرای تیاتری هم کرد.بگذریم! چندی ست وی دست به قلم شده و رمان می نویسد. فکر کنم اینی که در حال معرفی کردنش هستم، دومین رمانش باشد. شرح زندگی دانشجویی متدین و ایرانی در آمریکا و تحصیل و عشق و نفرت و عقل معاش و سیاست و جنگ و هزاران چیزی که با توجه به خیالاتِ مهرجویی، او درش می زید و باهاش دست و پنجه نرم می کند. با ماتیلدایی ایتالیایی تبار آشنا می شود و اولش با افلاطون شروع می شود و بعدش را هم، خود تو دانی!!! یازده سپتامبر یکی از کشاکش هایی ست که درین کتاب به چالش کشیده می شود و در زندگی محمود ملکی تلاطمی جانفرسا بوجود می آورد.
در کل کتاب چیز جدیدی نداشت جز طریقه ی بیان و درصد اشتغال فلسفه در زندگی روزمره و شایدم چند تا نکته ریز و درشت که اگر خواندید بهش می رسید.
"موریانه" ی بزرگ علوی و "چراغ ها را من خاموش می کنم" و "کافه نادری" قیصریه و همین کتاب و چند تای دیگر را بعد از "کلیدر" خواندم و لذت نبردم! نمی دانم این تاثیر کلیدر ست یا کارها آبکی شده!
همین!
کافه نادری
دکتر رضا قیصریه
چاپ نهم
اسفندماه 1389
1650 نسخه
نشر ققنوس
تهران
3500 تومان
" بحران باب روز بود : بحران خانواده، بحران عشق، بحران روابط مشترک، حتی اظهار عشق هم می توانست یک عمل ابلهانه ی بورژوایی باشد و باعث اختناق جنسی بشود. اما مهم تر از همه بحران ایدئولوژیکی بود، یا به قول آلبا، دنیا نباید دیگر آنطوری بگردد که تا به حالا گردیده است. و این موضوعی بود که آلبا پیرانی و فرزاد مفتون می توانستند ساعت ها در باره اش با تو حرف بزنند و سیگار پشت سیگار روشن کنند.
" کافه نادری" روایتی دیگر است از داستان بلند نسلی که بنا داشت تقدیر را گردن ننهد، و ننهاد، بی آنکه از بختک شوم غربت و فرسایش گریزی یافته باشد. "
جلد نوشتِ کتاب، داستان را چنین می نماید.داستان تقریبا روانِ نسلی که از ایران نومید شدند و برای تحصیل و زنده گی و زندگی خارج گزیدند.خارجی که نه مثل حالا که فقط در ایران نبودن خلاصه می شود، بیشتر فرانسه بود. فرانسه و پاریس و خیابان گردی و کافه نشینی و قهوه! چیزهایی که دیگر برای نسل من تبدیل به آرزو شده...
داستان در سه فصلِ تقریبا بلند تصویر گردیده که نابسامان اسم دارد و شخص.نمی بایست ناراحت بود چون سر جمع با سه چهار نفر کار داریم که با زندگیشان، نویسنده انگار سعی داشته تاریخ معاصر را صدالبته محتاط، ورق بزند.تاریخی که گذشته اش همیشه خفقان بوده و حالایش هم حکما آزادیِ کامل!!! بگذریم. وجه تسمیه ی داستان هم کافه نادری گزیدنِ این سالهای بعد از انقلاب ست و یاد قدیم و پاریس و...
خودم از فصل های ابتدایی و انتهاییش بدم نیامد اما با سرچی که در نت کردم دریافتم که چندان دوستان دلخوش بهش نیستند و حتی دوستی گلایه کرده بود که چرا شاهکاری مثل "آینه های دردار" مرحوم گلشیری پنج بار چاپ میشود و این کار نه بار!
همانطور که شما بهتر میدانید نویسنده محترم بیشتر با عنوان مترجم شناخته شده است اما لابد با دو سه کاری که به عنوان داستان داشته خواسته تنوعی هم در دید دیگران بدهد. در قسمتی از کتاب داریم :
" پیرمرد به گارنیک گفت: حالا کجا برم؟
گارنیک جواب داد: این جا که یتیم خونه نیست. تو هم که نمی شینی، تحصن میکنی.
پیرمرد گفت: لعنت به تو که منو می فرستی به اون سگدونیم.
مفتون از پشت میزش کنار پنجره ی رو به باغ، به گارنیک گفت:
تو پاریس اگه این موقع شب کافه رو ببندی زندان داره.
گارنیک جواب داد: این جا اگه نبندی داره."
راستی توی این کتاب یاد شده که هنگام برگزاری جلسات سران در تهران(1943) چرچیل به کافه نادری می آید و حتی اشنو هم می کشد و فبها! اگر دوستی از صحت و سقمش باخبره، من را هم بی نصیب نگذاره. خودم که در کتاب "کنفرانس سران بزرگ " والنتین برژکف گشتم و چنین چیزی نیافتم.
همین!
عقاید یک دلقک
اثر، هاینریش بل
برگردان، شریف لنکرانی
دنیای پر غوغا و بیثمر یک دلقک!
نامی که خود بر این کتاب نهادهام.
بیش از چهل سال از حضور این کتاب در کشورمان می گذرد. همان چاپ اولش را گرفتم و خواندم. چندی پیش به رسم سوغاتی، جلد دیگری از این کتاب نصیبم شد، فهمیدم که از اولی خیلی وقت است بیخبرم. اولی را چه کسی و در چه تاریخی از آن خود کرده است؟ نمی دانم. نوش جانش. ولی سوغاتی خوبی بود. فهمیدم آن وقتی که خوانده ام برای فهمیدنش خیلی زود بوده است. شاید هم دیر. بهرحال دوباره خواندنش بیشتر چسبید.
هاینریش بل برندهی جایزهی نوبل ادبی است. اگر این کتاب تنها اثر او هم باشد که نیست، این جایزه در خور اوست.
عقاید یک دلقک، یک تک گویی است. از دلقکی بیست و هفت ساله. ولی به قول خودمان خیلی بزرگتر از سن و سالش. در واقع یک جور خاطرات است. خاطرات دلقکی منحصر به فرد. شاید بعد از خواندن این کتاب، هنگام دیدن یک دلقک، به یادش بیافتیم ولی این دلقک آن دلقک نیست. این دلقک را بعد از آشنایی بیشتر با او نزدیکتر به خودمان مییابیم. همهی ما کماکان زندگی او را تجربه کرده ایم. ینی در واقع میخواهم نتیجه بگیرم که همه کمی تا قسمتی او هستیم. دلقک. باور نمی کنید؟
فرهنگ لغتی باز کنید و ببینید: "دلقک، تلخک ، ...... کسی که کارهای با مزه میکند، مسخره بازی در میآورد یا کارهایی میکند و حرف هایی میزند برای شاد کردن و خنداندن دیگران."
مگر ما کاری غیر از این داریم. آیا کارهایی می کنیم که دیگران غمگین شوند و گریه کنند؟
در زندگی فقط و فقط دل در گرو یک عشق نهاده و به بیان خودش با او آن کار را کرده است و بس. ولی بی ازدواج. از آنجا که دختر کاتولیک است و در این مذهب اجازه زندگی بی ازدواج به کسی نمیدهند، -همچون اینجا-، این است که دختر از او جدا شده و با یک کاتولیکتر از پاپ میرود و او را تنها میگذارد و اکنون در پایان هر روز کس دیگری شاهد مسواک زدن اوست. من آخر کتاب را برایتان نگفتهام. نگران نباشید. این در همان صفحهی اول کتاب آمده است. البته بدون مسواک زدن.
در شناخت آدمها بسیار متبحر است. حتا بوی غذایی را که کسی قبل از تلفن کردن به او خورده است، به مشامش میرسد. این را نه از راه بویایی که از کلماتی که طرف به کار میبرد میتواند حدس بزند.
رفتن دختر او را بههم میریزد و به الکل پناه میبرد. خواندن کتاب را به دائم الخمرها پیشنهاد میکنم. و نیز پیشنهاد میکنم در اینجا به جای شلاق زدن الکل خورها در ملا عام این کتاب را از شخص مجرم؟ امتحان بگیرند. شلاق زدن چارهی یک الکلی نیست. چرا که یکی از پیامهای این کتاب این است:
دلقکی که به میخوارگی بیفتد، زودتر از یک شیروانی ساز مست سقوط میکند.
یکی دو برگ از کتاب را در صداهایی که میشنویم، بشنوید.
نام کتاب: کلیدر
نویسنده: محمود دولت آبادی
چاپ بیست و چهارم 1391
چاپ سوم جیبی 1391
نشر فرهنگ معاصر
شمارگان 3000 دوره
پرداختی و نه قیمت: 40000 تومان
معرفی کردن داستان کلیدر هم جسارت می خواهد و هم حماقت؛ جسارت از آن باب که نتوانی حق اثر را ادا کنی و حماقت از آن باب که تقریبا بیشتر کتاب خوانها اقلا یکبار از کنارش گذشته اند و آب در هاون کوفتن است!!کتابی که با قاطعیت می توان گفت، پانزده سال زمان برده. با تقریبا شصت بازیگر محوری که به جرات می توان چندتایشان را قهرمان داستان دانست،اما چون داستان به سمت گل محمد کشیده می شود و تمام آن لوکیشن های معرفی شده را به چالش می کشد و به حرکت وامیدارد، اغلب گل محمد را قهرمان داستان دانسته اند. اشخاص در رمان کلیدر، شناسنامه دارند و بی هویت و بی پیشینه در نظر گرفته نمی شوند و سر موقع، هرکدام خود را به خواننده می نمایاند که این از سر انگشتانِ صبوری برمی آید که کمتر در گودِ نویسندگی دیده می شوند و انگشت شمارند.طوری روایت می شود که هم دل به حالِ نادعلی بسوزد، هم مدیار و هم صوقی و هم ماه درویش و هم حتی عباسجان و شیدا و قدیر! همه شان هستند و در طول داستان زنده اند و ردپای هر شخص به خوبی در روال، مشهود است و انگاری که دولت آبادی میخواسته یک رمان پایاپای ارائه دهد و هیچ عجله هم از خود نشان نداده که دلیل محکم این ادعا، بازنویسی یکساله داستان است و صد البته، مجوز گیریِ یکساله آن!!!
دنیای گسترده ی نمایش عروسکی
ترجمه و تلخیص: بهروز غریب پور
چاپ اول 1364
انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
بها: 400 ریال
نمایش عروسکی هنری پنهان و آشکار در روزگار ماست که امروزه ان را بیش تر مناسب کودکان می دانند. این هنر ریشه در جهان باستان دارد. دنیای باستان به ویژه شرق باستان هم چون هند، چین، ژاپن پدید آورنده و گسترش دهنده ی نمایش عروسکی بوده اند. در جهان غرب هم یونان و روم باستان پیشروان نمایش عروسکی دانسته شده اند. از طریق نمایش عروسکی آداب مذهبی، آیین و مسائل زیستی به جامعه منتقل می شد هم چنین اعتراضات اجتماعی و سیاسی نیز در قالب نمایش عروسکی اتفاق می افتاد. قرون وسطا دوران سختی برای عروسک ها و گردانندگان نمایش عروسکی بود. عروسک های مشهوری از این رهگذر خلق می شوند. شیوه های مختلف نمایش عروسکی ابداع می شود و نمایش عروسکی راه کمال را در جهان خودش طی می کند. از عروسک های معرف هم می توان به این نمونه ها اشاره کرد:
پولچینلا ی ایتالیایی
پانچ انگلیسی
گینول و پولینشیل فرانسوی
پتروشکا روسی
کاسپر آلمانی
قره گوز ترک (ترکیه)
در این کتاب به انواع نمایش عروسکی و ویژگی های آن ها می پردازد، علاوه بر آن تاریخچه ای هم از هر کدام ارائه می دهد.
پژوهشی نو در میتراپرستی
کیهان شناسی و نجات و رستگاری در دنیای باستان
دیوید اولانسی
ترجمه و تحقیق: مریم امینی
چاپ سوم
نشر چشمه
این کتاب که مبتنی بر تحقیق و پژوهش زیادی در مستندات کهن رومی و یونانی است، با بیان نکات جالب و خواندنی ضمن ارائه ی اطلاعاتی سودمند به معرفی زایشگاه و منشاء میتراپرستی می پردازد و در این بین به این موضوع نیز می پردازد که نسبت میتراپرستی با میترای ایرانی چیست.
خواندن این کتاب به ویژه برای کسانی که به ریشه یابی ادیان کهن علاقه مندند، به گمان من بسیار ضروری است. آشنایی با نمادهای این آیین و رابطه ی تنگاتنگ آن با اخترشناسی از زیباترین و سودمندترین مباحثی است که می توانیم در این کتاب بخوانیم. همچنین چگونگی اعتقاد یافتن گذشتگان به فرمانروایی اجرام آسمانی و ستارگان بر سرنوشت بشر به خوبی معرفی شده است.
این جا را هم بخوانید
حافظ شناسی
به کوشش سعید نیاز کرمانی
چاپ سوم
تیراژ: 3300
تابستان 68
شرکت انتشاراتی پاژنگ
سلسله کتب حافظ شناسی که به کوشش سعید نیاز کرمانی تدوین شده است، دربردارنده ی مجموعه ی ارزشمندی از مقاله های مختلف با موضوعات بسیار متنوعی است که توانست تعطیلات نوروزی شلوغ من را به روزهای مفیدی تبدیل کند!
به گمانم هر علاقه مند به ادبیات و به ویژه هر علاقه مند به شناخت حافظ ناگزیر از خواندن این مجموعه است. در این بین مقاله هایی وجود داشتند که خیلی زود از سوی محقق دیگری نقد شده بودند. اعتراف می کنم یکایک مقالات را خط به خط نخوانده ام ولی تمام آن ها را با تأمل تورق کردم. از بررسی نسخه های مختلف دیوان حافظ گرفته تا بررسی یک واژه در اشعار او تا شرح برخی از غزل ها تا پردازش های تاریخی درباره اوضاع زمانه ی او و شخصیت حافظ همه و همه در این مجموعه قابل بررسی است. مقایسه های بسیار تأمل برانگیزی میان حافظ و شعرای دیگر همچون خواجو، سلمان ساوجی، سعدی و ... صورت گرفته است. چند مقاله بیش از موارد دیگر نظرم را جلب کرد که اگر عمری باقی بود در فقط یک بهار به آن ها خواهم پرداخت.
ایام را از شما مبارک باد
ایام می آیند تا بر شما مبارک شوند
مبارک شمایید
مولوی
سال دیگری از عمر این وبلاگ گذشت و ما هم چنان سرپاییم.
در سال پیش، خانم ها فرانک و نیره به جمع ما افزده شدند و هم چنین آقای علی اکبر علامتی. حضورشان را دوباره خوش آمد می گوییم.
سال آینده نیز این جا را سرپا نگه می داریم. یکی از کارهایی که باید بکنیم همین است.
کارنامه ی سال پیش را در پایین ببینید:
حلاج
علی میرفطروس
ناشر: نامعلوم
چاپ چهارم: اسفند 57
این کتاب به جای بازبینی شخصیت حلاج از دریچه ای صرفا عرفانی و فردی، در ابتدا تحلیلی اقتصادی و اجتماعی از دوران او بیان می کند که البته بسیار مفید است. این اطلاعات که به صورتی فشرده اما کاملن دسته بندی شده و منسجم مطرح شده است، نگاهی جامع به خواننده می دهد تا در بخش های بعدی کتاب بتواند به راحتی دلایل یا علل ظهور شخصیت حلاج را با توصیفات و تحلیل هایی که در این کتاب آمده است، درک کرده و دریابد. شوربختانه امکان نوشتن مطلبی بیشتر درباره ی محتوای کتاب در این جا نیست و تنها به یک نکته از موارد مطرح شده در آن بسنده می کنم:
نویسنده پس از شرح تحلیل های چند بعدی خود اشاره می کند به وقایع پس از به دار آویختن "حسین بن منصور حلاج" که دستگاه حکومتی از وراقان و کاتبان
تعهد گرفت که هیچ نوشته و کتابی از او را منتشر نکنند. ضمن آن که بسیاری از نوشته
ها و آثار و سخنان حلاج و دیگر پیروانش که پس از قتل وی گرفتارحکومت شدند، سوزانده و از بین برده شد.
اینجا را هم ببینید.
