خرنامه
پدیدآورنده:محمدحسن بن علی اعتمادالسلطنه، علی دهباشی (به اهتمام)
تعداد صفحه: ۲۲۴ 
نشر: کتاب پنجره (۱۶ اردیبهشت، ۱۳۸۸)
قیمت:۴۰۰۰۰ ریال
علی دهباشی و کوشش هایش را در راه ادب و فرهنگ همه می شناسیم «خرنامه» یکی از آن نشانه هاست .
نویسنده کتاب« محمد حسن خان اعتمادالسلطنه» از نخستین فرنگ رفتگان دربار ناصرالدین شاه است . راوی داستان ، خری است که در ضمن تعریف خاطرات خود رفتارهای جامعه شناختی و در پی آن پند و اندرز را به زبانی شیرین ، در قالب طنز زیبایی بیان می کند .
فصل های کتاب داستان هایی جدا از هم در بر دارند و داستان بر سر خر بینواست که موجودی است قانع ،کاری، مهربان،دلسوز ولی بخوانید ببینید انسان ها چه ها که با او نمی کنند. هنگام خواندن لبخند از لبانتان برچیده نخواهد شد. پس از خواندن وقتی در خیال خود همراه خر در میان احوال مردم سفر می کنید. اصلن دنیا را به چشم دیگری می بینید.
دریافت کتاب از اینجا
خواندن این کتاب تمرین خوبی برای آشنایی ادبیات دوره ی قاجار نیز می باشد. اثر ادبیات آن دوره در گفتارها و نوشتارها تا سالها پیش بسیار زیاد حس می شد. برای کمک به خواندن متن ،معنی واژه های امروزه نا آشنا، در زیر نویس هر صفحه آورده شده است. واژه هایی مانند: «حیص و بیص» و«جولٌق» و.... که یادآوری آن خالی از لطف نیست.
با این وجود این واژه ها گاهی خواندن متن کمی سنگین و وقت گیر است ولی خواندنش اثر گذار است.
مشاهده رفتارهای اجتماعی آن زمان نشان می دهد با اینکه به ظاهر پیشرفت در علم و صنعت و سفرهای غرب بسیار چشمگیر است ولی ارتباط آدم ها همان است که بود . همه در قالب طنزی خواندنی مجموعه ای بسیار خوب را می آفریند.
از مقدمه ی کتاب:
«نویسنده که در کتاب نامی از خود نبرده و معلوم هم نیست که کتاب او ترجمهی صرف یا تألیف و ترجمه میباشد، میگوید: چون پند و اندرز با زبان مطایبهآمیز عرضه شود، طبایع بهتر آن را در گوش میگیرند و بیشتر به خواندن میل میورزند. لذا من نصیحت و پند چندی را از زبان خر، که در کتاب خارجی دیدهام، در این رساله فراهم آورده و آن را در نوزده فصل تقدیم ارباب ذوق میکنم. امید آن که خوانندگان از این مکالمات خر به کنه مطالب مخفیه نگاه کنند و از انتقادات این جانور باربر پندها گیرند. طبق مندرجات «روزنامهی خاطرات اعتمادالسلطنه» این کتاب ترجمه و مترجم آن اعتمادالسلطنه است. »
علی دهباشی
...
یادداشتهایی از 'فریدون آدمیت 'و 'مجتبی مینوی ' کتاب را همراهی می کنند.
